Exemplaar 1
Afzender
Blijft bij de afzender als bewijs van overdracht.
Geneve 1956 · KB van 7 mei 2002
De Belgische
CMR
vrachtbrief,
uitgelegd.
Een internationale conventie, een wettelijk verplicht document, vier exemplaren en de wettelijke bewaartermijn (minstens 5 jaar KB, 7 jaar voor btw). Alles wat een Belgische transporteur moet weten — op een plek.
1956
Conventie van Geneve
4×
Exemplaren per vracht
5 jr
Wettelijke minimumbewaartermijn
Citaat · Geneve 1956
"Cette convention s'applique a tout contrat de transport de marchandises par route a titre onereux au moyen de vehicules, lorsque le lieu de prise en charge de la marchandise et le lieu prevu pour la livraison sont situes dans deux pays differents."
Geldig in 58 landen, alle EU-lidstaten inbegrepen.
In dit dossier
01
De vrachtbrief
Wat het document doet en wanneer u het nodig hebt.
02
Het CMR-verdrag
Geneve 1956 - de internationale basis.
03
Belgische wet
KB van 7 mei 2002 + vereenvoudiging 2006.
04
Verplichte velden
Wat u moet invullen om geldig te zijn.
05
Vier exemplaren
Wie krijgt welk exemplaar, en waarom.
06
Bewaarplicht
Minstens 5 jaar (KB) - 7 jaar btw.
01 / 06
Wat het document doet
De vrachtbrief
De CMR-vrachtbrief is het wettelijke contract dat een internationaal wegvervoer over de openbare weg regelt. Het document gaat mee met de goederen, ligt bij elke controle voor, en wordt door de geadresseerde ondertekend bij ontvangst.
Als u een vracht vervoert naar een van de bij de conventie aangesloten landen, bent u verplicht een correcte CMR-vrachtbrief te gebruiken. De CMR mag in Belgie ook gebruikt worden bij binnenlands vervoer — handig voor transporteurs die internationaal en nationaal rijden.
Blanco vrachtbrieven moeten altijd worden aangekocht bij een door de overheid erkende drukker. Eenmaal aangekocht kunnen ze met de hand, een typmachine of moderne software ingevuld worden.
02 / 06
Geneve, 19 mei 1956
Het CMR-verdrag
De Convention relative au contrat de transport international de marchandises par route — afgekort CMR — is een internationale conventie die in 1956 te Geneve tot stand kwam. Ze harmoniseert het wegvervoersrecht tussen aangesloten landen.
De conventie geldt voor elk grensoverschrijdend wegvervoer waarbij minstens een van de twee landen — vertrek of bestemming — partij is bij het verdrag. Alle EU-lidstaten zijn aangesloten, evenals de meeste landen in Centraal- en Oost-Europa, Noord-Afrika en het Midden-Oosten.
De CMR regelt de aansprakelijkheid van de vervoerder, de bewijslast bij verlies of beschadiging, de vergoedingslimieten, en de verjaringstermijnen.
Tijdlijn
1956
Conventie ondertekend te Geneve
1962
CMR treedt in werking in de eerste landen
1978
Protocol — SDR als rekeneenheid
1999
Belgische Wet van 3 mei betreffende het goederenvervoer
2002
KB van 7 mei betreffende het vervoer van zaken over de weg
2006
Vereenvoudiging (juni 2006) — software toegelaten
2008
e-CMR Additioneel Protocol — Belgie tekende (niet geratificeerd)
2027
eFTI — overheden accepteren e-CMR-gegevens digitaal (9 juli)
03 / 06
KB van 7 mei 2002 · vereenvoudiging juni 2006
Belgische wet
In Belgie steunt de CMR-vrachtbrief op de Wet van 3 mei 1999 betreffende het goederenvervoer over de weg en het uitvoerings- Koninklijk Besluit van 7 mei 2002 betreffende het vervoer van zaken over de weg. Het KB legt vast hoe het document moet worden opgemaakt, door wie het mag worden gedrukt en welke verplichte vermeldingen moeten worden ingevuld.
In juni 2006 volgde een belangrijke vereenvoudiging. Voorheen moest elke transporteur een typisch papieren formulier in viervoud aanschaffen. De vereenvoudiging maakte het mogelijk om met goedgekeurde software te werken, op voorwaarde dat de inhoud en volgorde van de velden integraal worden gerespecteerd.
Wat veranderde in 2006
- Software toegelatenDigitaal invullen mag — met respect voor lay-out en veldnummering.
- Eigen voorraadU mag uw eigen blanco formulieren laten drukken bij erkende drukkers.
- Multi-doc-generatieEen order, meerdere documenten (CMR, DGD, Bill of Lading...).
- Pre-print mogelijkVaste afzendergegevens mogen reeds gedrukt staan.
04 / 06
Wat een geldige vrachtbrief minimaal bevat
Verplichte velden
Een CMR-vrachtbrief is geldig zodra de wettelijk verplichte vermeldingen aanwezig en correct zijn ingevuld. Ontbreekt een veld, dan kan de vrachtbrief geweigerd worden bij controle of betwisting.
1 Plaats en datum van opmaak
2 Naam en adres afzender
3 Naam en adres vervoerder
4 Plaats en datum inontvangstneming
5 Plaats van aflevering
6 Naam en adres geadresseerde
7 Gangbare benaming der goederen
8 Aantal en wijze van verpakking
9 Brutogewicht / hoeveelheid
10 Bedrag der kosten verbonden aan vervoer
11 Instructies voor de douaneformaliteiten
12 Vermelding dat het vervoer onder CMR valt
Bron: art. 6 CMR-verdrag + KB van 7 mei 2002 betreffende het vervoer van zaken over de weg
05 / 06
Wie krijgt wat, en waarom
Vier exemplaren
Exemplaar 2
Geadresseerde
Voor de bestemmeling — bevestigt aflevering.
Exemplaar 3
Vervoerder (reist mee)
Reist met de vracht. Wordt door de ontvanger ondertekend.
Exemplaar 4
Vervoerder (archief)
Blijft bij de vervoerder als archiefexemplaar.
06 / 06
Vijf jaar KB · zeven jaar btw
Bewaarplicht
De vervoerder moet zijn derde exemplaar (het reizende exemplaar dat door de geadresseerde is afgetekend) minstens vijf jaar bewaren onder het KB-regime rond het goederenvervoer over de weg — zowel bij de afzender, vervoerder als geadresseerde.
Voor btw-doeleinden geldt bovendien de algemene bewaartermijn van zeven jaar op grond van artikel 60 van het btw-wetboek. In de praktijk is dat de langste van de twee termijnen waarmee u rekening houdt: bewaar de vrachtbrief tot minstens het einde van jaar 7 na het jaar van opmaak.
Sinds 2006 mogen vrachtbrieven ook digitaal gearchiveerd worden, op voorwaarde dat de scan leesbaar is, niet kan worden gewijzigd en op eerste verzoek beschikbaar is voor de fiscus, douane of een rechtbank. Een goed beheerd digitaal archief vereenvoudigt het werk aanzienlijk — en sluit het risico op verlies uit.
Jaar 1 — opmaak Jaar 5 KB · Jaar 7 btw — vernietigen toegelaten
Praktisch · in de cloud
Drukt uw data op het voorgedrukte formulier.
CMR-JET is een online CMR-tool: u behoudt uw blanco voorraad bij de erkende drukker, en wij drukken de gegevens er bovenop. Geen desktop- installatie, geen demo, geen creditcard — probeer de cloud-CMR gratis op cmr-jet.eu.
Probeer cmr-jet.eu, zonder demo
Let op: CMR-JET drukt op door erkende drukkers geleverde voorgedrukte formulieren. Dit is geen elektronische CMR met juridische bindende digitale handtekening — daarvoor is een ratificatie van het e-CMR Additioneel Protocol nodig, wat Belgie wel heeft getekend maar nog niet heeft geratificeerd.
Veelgestelde vragen
Wat transporteurs
vaak vragen.
Vindt u het antwoord niet? Stel uw vraag aan ons; we reageren binnen een werkdag.
Mag de CMR ook bij binnenlands vervoer in Belgie?
Ja. Sinds de vereenvoudiging van juni 2006 mag de CMR-vrachtbrief in Belgie ook bij louter binnenlands vervoer gebruikt worden — handig voor transporteurs die zowel binnenlands als grensoverschrijdend rijden.
Bij wie koop ik blanco CMR-formulieren?
Blanco vrachtbrieven moeten worden aangekocht bij een door de overheid erkende drukker. Met CMR-JET drukt u uw data op het voorgedrukte formulier — u behoudt uw eigen voorraad, zonder de regels te overtreden.
Mag ik de CMR digitaal invullen?
Ja. Sinds de vereenvoudiging van juni 2006 mag u software gebruiken om de CMR in te vullen, zolang de inhoud, volgorde en veldnummering van het origineel gerespecteerd worden.
Wat doe ik bij verlies of beschadiging?
Noteer onmiddellijk voorbehoud op exemplaar 2 (geadresseerde) en op exemplaar 3 (reizend exemplaar). De verjaringstermijn is een jaar (drie jaar in geval van opzet).
Heb ik een fysieke handtekening nodig?
Een geldige CMR vereist drie handtekeningen: afzender, vervoerder en geadresseerde. Het e-CMR Additioneel Protocol uit 2008 maakt elektronische handtekeningen mogelijk tussen partijen waarvan het land het protocol heeft geratificeerd. Belgie heeft het protocol getekend in 2008, maar nooit geratificeerd — Belgie is dus signataris, geen partij. In de praktijk gebeurt het ondertekenen daarom doorgaans nog op papier.
Wat als de bestemmeling weigert te tekenen?
Noteer op de drie reizende exemplaren de reden van weigering. De vervoerder is wettelijk verplicht de afzender hierover onmiddellijk te informeren en instructies te vragen.
Verandert er iets in 2027 met eFTI?
Vanaf 9 juli 2027 moeten overheden in de EU e-CMR-gegevens digitaal kunnen accepteren wanneer een vervoerder die aanlevert (Verordening (EU) 2020/1056, eFTI). Dat is een acceptatieplicht voor overheden, geen verplichting voor bedrijven — u mag papier blijven gebruiken zo lang u dat zelf wenst.